Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Tag / Lijst: Dagelijks leven, Voorst, Dialect, Hattem

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Video

Ies en Gies is Pannegies

17 maart 2015
Hans Berends

Zuurkool “verrot lekker”

14 oktober 2015
Ina Brethouwer
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom
Galerij

Voedsel bereiden, door 5 generaties

10 juni 2014
Marijke Jansen-Limbeek

Gilden stemmen: wel of niet koningschieten?

25 april 2015
Jan Wannet, gilden Huissen
Video

Verlichtingsdagen

10 december 2015
Alfred Sprong
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
Galerij

Tik takken

05 juli 2015
Dick Jagtenberg

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
Video

Bonenstaaktoernooi Eerbeek

22 juni 2015
Bonenstaaktoernooi Eerbeek VOG
Video

Popverbranden

10 februari 2015
Wim de Boer

Bóllekaerl

30 april 2015
Ina Brethouwer

Een boom vol herinneringen

19 december 2014
Ann 't Hoen

Pannenkoek met worst

12 mei 2014
Reini Meutstege

Aanzegger, aanspreker, begrafenisondernemer...

09 februari 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud
AudioVideo

De zoute ringen van Herwijnen

16 januari 2015
Dittie van Zee

Carbidschieten rukt op naar de stad

28 december 2015
Ina Brethouwer

Luilakmorgen

19 mei 2015
Nederlands Bakkerijmuseum Hattem