Zuiderzee, helemaal verdwenen maar de eet-tradities niet


Toen in 1932 de Zuiderzee verdween en langzaam veranderde in een groot zoetwaterbassin, veranderde er veel meer dan waar men toen al bang voor was. Maar de menselijke inventiviteit vindt altijd nieuwe openingen, hoewel dat zeker toen niet voor iedereen gold. Voor alle Zuiderzee vissersplaatsen was de Zuiderzeeharing en de verwerking ervan heel belangrijk. De traditionele visserij met houten schepen rond verdween in de loop van de jaren daarna, maar de oorspronkelijke rokerijen voor haring gingen paling en vooral ook makreel verwerken.

Gerookte haring maakte een belangrijk onderdeel van het gangbare eetpatroon in de lage landen uit. Het was goedkoop en lang te bewaren. Pas na de verlaging van de vleesprijzen aan het eind van de 19e eeuw verloor gerookte haring, en dus bokking in welke vorm dan ook zijn prominente plaats in ons voedsel.

Maar oude recepten bleven bestaan in vele Zuiderzeeplaatsen. Zo ook boerenkool met gerookte haring. Dus een gerecht om uit te proberen. Zeker als je gaat maken met een Harderwijker. Dat is een soort gefileerde, gerookte haring, een kipper dus, maar dan zonder kop. Een product uit de huidige tijd, waarbij je gebruik maakt van de oude rooktechniek voor paling.  De palingroker Dries van den Berg in Harderwijk maakt tegenwoordig nog steeds gerookte haring. Een heerlijke warm gerookte lekkernij.

Harderwijker boerenkool:

  • ½ kilo boerenkool, fijn gesneden
  • Groente bouillon
  • Azijn
  • 1 ½ kilo kruimige aardappel, geschild in blokjes gesneden
  • Zout
  • melk
  • boter
  • 400 gram licht gerookt spek in kleine blokjes
  • 3 ui, in plakjes gesneden
  • Peper, zout, wat tijm, suiker
  • ( eventueel wat gekookte witte bonen)
  • 4 harderwijkertjes

Erbij mosterd, tafelzuur en azijn.

Bereiding

Bak de spekjes uit in een spekpannetje.

Zet de blokjes aardappel op met niet te veel water en wat zout. Kook de aardappels in maximaal 25 minuten gaar. Dan afgieten ( het kookvocht bewaren). De aardappels tot puree stampen, met wat kookvocht, melk en boter mengen, zodat het een lekkere puree wordt. Op smaak met peper, zout en eventueel nootmuskaat.

Intussen in een andere pan de fijngesneden boerenkool in wat groente bouillon met twee eetlepels azijn erbij, gaar koken. Naar onze huidige smaak maximaal 25 minuten, vroeger veel langer. Het kooknat daarna afgieten. Op smaak maken met eventueel wat zout.

Giet wat spekvet in een koekenpan en bak daarmee en in de ui licht bruin. Dan peper, zout, wat tijm en suiker erover en de uien van een mooi bruin suikerlaagje voorzien. Heeft men nog wat gekookte bonen over kan men die samen met de ui dan opwarmen.

Vermeng de aardappelpuree, de afgegoten boerenkool en de uitjes door elkaar.

Serveer met de uitgebakken spekjes naast de boerenkool en de haringen er boven op.

  • We hebben er voor gekozen om de boerenkool , apart van de aardappels te bereiden. Het biedt als voordeel dat men de gaarheid van beide voor beter in de hand heeft en ook beide producten beter op smaak kan maken.
  • Voor de Harderwijkertjes: Vishandel en Rokerij Dries van den Berg in Harderwijk rookt vrijwel elke dag opnieuw paling en regelmatig gefileerde haring.

Traditie maakt eten nog leuker.

Tag / Lijst: Eten en drinken, Streekgerecht, Recept, Vis, Harderwijk, Keuze van de redactie

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Video

Verlichtingsdagen

10 december 2015
Alfred Sprong
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom

Haring happen

12 februari 2015
C.V. De Bultendarpers
VideoGalerij

Koningschieten

29 september 2014
Marjon Sloetjes
Galerij

Palmpasen

07 februari 2015
Gerhard Kwak
Audio

De kruisheer van de Nevelhorst

06 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
Galerij

Voedsel bereiden, door 5 generaties

10 juni 2014
Marijke Jansen-Limbeek
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen

Maartekeur

09 augustus 2015
Jef de Jager

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen
Audio

De eerste Brug over de Waal

06 februari 2015
Gery Groot Zwaaftink
Galerij

Joar winnen met toeten halen

12 mei 2014
Arina Breukelaar

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd

De sprookjeswereld van de krozenboom

25 augustus 2015
Paul Hoftijzer

't Olde Wief binnenhalen

09 augustus 2015
Ina Brethouwer

Bóllekaerl

30 april 2015
Ina Brethouwer
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

Fiedeltjesvleis van mijn oma

08 december 2015
Paul Hoftijzer

Zuurkool “verrot lekker”

14 oktober 2015
Ina Brethouwer
GalerijAudioVideo

Reurei

07 maart 2015
Dini Schepers

Kerststallen al eeuwen oud.

23 december 2014
henk van Dorland
Video

Schuttersfeest Didam

09 mei 2014
Maria Wigman OVD didam